Gelişmenin Özeti

# Tarihin sonu mu, yoksa başka bir şeyin başlangıcı mı? Tekno-oligarkın manifestosu "Ortak Amerikan Projesi" nostalji mi gerçekten yoksa tekno-oligarklar aracılığıyla tahakkümü sürdürmenin yeni dilini mi kuruyorlar?

Ama asıl mesele bu tartışmanın yarın değil, bugün, kamu ihalelerinde, veri sözleşmelerinde ve rekabet politikalarında somut biçimde şekillendiği. 02 Mayıs 2026 00:00 02 Mayıs 2026 00:03 Whatsapp Telegram Linkedin Email Rekabet Hukuku Danışmanı RECEP GÜNDÜZ Geçen hafta ABD ve İsrail or­dusu olmak üzere, istihbarat servisleri ve hükümet kurumla­rına veri analiz yazılımları sağla­yan Palantir'in X hesabından ya­yınlanan 22 maddelik manifesto, sosyal medyayı kısa sürede sarstı.

Manifestonun özü şuydu: Silikon Vadisi'nin Amerikan savunması­na katılmak "olumlu bir yüküm­lülüğü" var; yapay zekâ silahları yapılacak, soru yalnızca kimin ya­pacağı; bazı kültürler ilerlerken, bazıları ise "işlevsiz ve gerici" kal­dı. Çok geçmeden manifesto, şir­ketin CEO'su Alex Karp ile Nicho­las Zamiska'nın birlikte yazdığı “The Technological Republic” ki­tabının özeti olduğu anlaşıldı.

Ben bu konuyu görünce hemen yazmak yerine kitabı okumak is­tedim. Sosyal medyadan yapılan manifestonun felsefesi beni çok rahatsız etse de kitabı okumaya başlarken heyecanlıydım.

Tek­noloji üretiminin merkezinde olan felsefe eğitimi geçmişine sa­hip birinin günümüz dünyasına dair söyleyeceklerini merak edi­yordum. Ama sonuç tam bir ha­yal kırıklığıydı.

Kitap, çeşitli TED konuşmalarının yapay zekây­la birleştirilmiş hali gibi yavan. Pek çok analist gibi ben de kita­bın, Palantir'i Batı hükümetlerine ve sermayedarlarına pazarlayan sofistike bir reklam aracı olduğu kanısındayım.

Çoğu kişi bu yapı­yı doğru biçimde teşhis etti: Ön­ce kültürel çöküş tanısı koy, son­ra "Amerikan Projesi"ne dönüşü çağır, çözümü de kendi şirketinde bul. Trump’ın Amerikan Başkan­lığı’na giden yol gibi.

Ama kitabı küçümsemek hata olur. Hatta ben bu kitabı 20.

yüzyı­lın kapanışında yazılmış, 21. yüz­yılı anlamlandırmaya çalışan dev eserler olan “Medeniyetler Çatış­ması” ya da “Tarihin Sonu ve Son İnsan” kadar önemli görüyorum.

Piyasaya Etkileri

• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

Kısa vadeli haber akışına aşırı tepki vermek yerine, trend ve risk yönetimine odaklanmak faydalı olacaktır.