Gelişmenin Özeti

Gündem 1989’dan bu yana ilk değişim: İran’da Hamaney sonrası yeni dini lider nasıl belirlenecek? YAYIN TARİHİ, 01 Mart 2026 17:11 PAYLAŞ İran’da devletin en üst makamı olan “Veliyy-i Fakih” görevini yürüten Ali Hamaney’in ölümü sonrası ülkede anayasal halefiyet süreci devreye girdi.

İran Anayasası uyarınca liderlik görevini geçici olarak üç kişilik bir konsey üstlenirken, yeni lideri belirleme yetkisi 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi’ne ait bulunuyor. 1979 İslam Devrimi’nden bu yana en kritik siyasi geçişlerden biri olarak değerlendirilen süreçte, meclisin Tahran’da toplanarak gizli oylamayla yeni lideri seçmesi bekleniyor.

İran’da son liderlik değişimi, 1989 yılında devrim lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin ölümünün ardından gerçekleşti. İran’da devletin en üst makamı olan "Veliyy-i Fakih" konumundaki Ayetullah Ali Hamaney’in ölümü sonrası yerine gelecek ismi Uzmanlar Meclis’i belirleyecek.

Hamaney’in ABD ve İsrail tarafından düzenlenen ortak bir hava saldırısında öldürülmesi, 1979 İslam Devrimi’nden bu yana ülkenin en kritik siyasi geçiş sürecini başlattı. İran’da liderlik makamının boşalması halinde anayasal halefiyet mekanizması uygulanıyor.

Sürecin merkezinde, yeni lideri belirleme yetkisine sahip olan ve "Uzmanlar Meclisi" (Meclis-i Hubregan) olarak bilinen kurum bulunuyor. İran’da Hamaney sonrası geçici lider belli olduSon Dakika Geçici liderlik konseyi görevde İran Anayasası’nın 111.

maddesine göre, liderin ölümü, istifası veya görevden alınması durumunda liderlik görevlerini geçici olarak üç kişiden oluşan bir konsey üstleniyor. Bu konseyde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından seçilen bir din adamı yer alıyor.

Bu görev için Ayetullah Ali Rıza Arafi belirlendi. Bu konsey, yeni lider seçilene kadar Veliyy-i Fakih makamının görevlerini geçici olarak birlikte yürütüyor.

CANLI | İsrail ve ABD’nin İran saldırıları devam ediyorSon Dakika Yeni lideri Uzmanlar Meclisi belirleyecek İran Anayasası’nın 107. maddesine göre, 88 üyeden oluşan ve halk tarafından sekiz yıllığına seçilen Uzmanlar Meclisi, liderin ölümü veya görev yapamaz hale gelmesi durumunda yeni lideri seçmekle yükümlü.

Üyeler üst düzey din adamlarından oluşuyor. Anayasada seçim için belirli bir süre sınırı bulunmuyor.

Piyasaya Etkileri

• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

Brent Petrol için güncel seviye 72.8700 (%2.87). ▲ Teknik/temel dinamikler takip edilirken, kademeli strateji ve zararı durdur seviyeleri ön planda tutulmalı.